Tàu Viễn Dương Là Gì? Hé Lộ Nghề Thủy Thủ 'Vàng Son' Một Thời

Trong những thập kỷ cuối thế kỷ 20, hình ảnh những thủy thủ tàu viễn dương gắn liền với sự giàu có, niềm mơ ước của nhiều người. Nhưng tàu viễn dương là gì và vai trò của những người đi biển này ra sao? Bài viết này sẽ đưa bạn ngược dòng thời gian, khám phá về một nghề nghiệp từng được xem là 'cực hót' này.

Tàu viễn dương và vai trò lịch sử trong nền kinh tế

Tàu viễn dương là gì? Đó là những con tàu hoạt động trên các tuyến đường biển quốc tế, vận chuyển hàng hóa giữa các cảng biển xa xôi. Trong giai đoạn Việt Nam bắt đầu công cuộc đổi mới và mở cửa kinh tế (những năm cuối thập kỷ 80), đội ngũ tàu viễn dương và những người thủy thủ đã đóng góp một phần không nhỏ vào việc thúc đẩy giao thương, tránh tình trạng 'bế quan tỏa cảng'.

Các công ty vận tải biển như VOSCO (Công ty Vận tải biển Việt Nam) giữ vai trò chủ lực. Những thủy thủ viễn dương, dù ở đâu, cũng được dân gian trìu mến gọi là 'thủy thủ Vosco'. Họ không chỉ làm nhiệm vụ vận chuyển mà còn trở thành những người tiên phong tiếp cận công nghệ tiên tiến, làm chủ những con tàu hiện đại với trọng tải lớn và hệ thống điều khiển phức tạp, đòi hỏi tay nghề chuyên môn cao. Việc làm quen với các thủ tục vận tải biển quốc tế nghiêm ngặt cũng là một thử thách lớn.

Cuộc sống 'vàng son' của thủy thủ viễn dương những năm 80, 90

Ở Hải Phòng, quê hương của nhiều thủy thủ Vosco, có những câu ngạn ngữ nổi tiếng thể hiện sự ngưỡng mộ đối với nghề này: “Thứ gì trên thế giới có thì chỉ 2,3 ngày sau chợ Sắt sẽ có”, “thiếu bất kỳ thứ gì đến chợ Sắt sẽ mua được”. Điều này cho thấy sự phong phú của hàng hóa mà họ mang về.

Không chỉ có mức lương cao gấp 10 lần cán bộ nhà nước hay kỹ sư, thu nhập của thủy thủ viễn dương còn đến từ việc buôn bán hàng hóa 'một vốn trăm lời'. Họ mang về Việt Nam những món đồ xa xỉ và khan hiếm thời bấy giờ như xe máy, tủ lạnh, tivi, máy khâu, đồng hồ Senko, giày Adidas... Điều này khiến cuộc sống của họ trở nên vượt trội so với mặt bằng chung, với hình ảnh 'Vosco' trên đường phố Hải Phòng nổi bật với bộ đồ suvectômăng, tay đeo đồng hồ, miệng phì phèo thuốc lá.

Bên cạnh đó, tàu viễn dương là làm gì? Họ thực hiện các nhiệm vụ vận tải, giao nhận hàng hóa với mọi quốc gia trên thế giới. Dù xuất phát điểm còn nhiều khó khăn, đội ngũ thủy thủ non trẻ đã dần làm chủ được ngôn ngữ giao dịch quốc tế (chủ yếu bằng tiếng Anh) và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ. Tuy nhiên, đằng sau sự hào nhoáng đó là những hy sinh thầm lặng, những thử thách trên biển cả.

Đi tàu viễn dương là gì mà có thể mang lại cuộc sống sung túc? Đó là sự kết hợp giữa nhiệm vụ vận tải quốc tế, tiếp cận hàng hóa mới lạ từ các nước phát triển và khả năng kinh doanh, buôn bán nhạy bén. Những chuyến đi biển dài ngày, đôi khi kéo dài cả tháng, đã rèn luyện cho họ sự kiên trì, lòng dũng cảm và khả năng đối mặt với mọi biến cố trên biển.

Nhiều người xem đây là nghề 'vươn khơi là đổi đời'. Sự giàu có mà họ mang về không chỉ cải thiện cuộc sống cá nhân mà còn góp phần làm phong phú thêm đời sống vật chất của xã hội, đặc biệt là trong thời kỳ kinh tế còn nhiều khó khăn.

Sự thay đổi và tương lai của nghề thủy thủ

Ngày nay, hình ảnh những chàng thủy thủ tàu viễn dương 'vàng son' đã dần lùi vào ký ức. Mặc dù vẫn còn những công ty như VOSCO tiếp tục hoạt động, nhưng vị thế và sự hấp dẫn của nghề thủy thủ đã thay đổi đáng kể. Sự phát triển của công nghệ, giao thương quốc tế và các quy định vận tải mới đã định hình lại ngành hàng hải.

Tuy nhiên, vai trò của ngành vận tải biển và những người làm việc trên tàu vẫn vô cùng quan trọng. Họ tiếp tục là những người kết nối các nền kinh tế, đảm bảo dòng chảy thương mại toàn cầu. Việc tìm hiểu về lái tàu viễn dương là gì và những thách thức hiện tại sẽ giúp chúng ta có cái nhìn toàn diện hơn về ngành nghề đặc thù này.

Dù không còn 'cực hót' như xưa, nghề thủy thủ viễn dương vẫn đòi hỏi sự cống hiến, chuyên môn cao và tinh thần thép. Những câu chuyện về thủy thủ Vosco một thời sẽ mãi là một phần lịch sử đáng nhớ của ngành hàng hải Việt Nam.