Khám phá Hạ Hòa, Phú Thọ: Di sản văn hóa và tiềm năng phát triển

Hạ Hòa - Phú Thọ vùng đất giàu bản sắc văn hóa

Huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, không chỉ là một vùng đất có bề dày lịch sử mà còn nổi tiếng với sự đa dạng và phong phú về di sản văn hóa. Qua nhiều năm, công tác quản lý, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị các di sản văn hóa trên địa bàn huyện đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Nhiều di tích lịch sử - văn hóa đã được đầu tư, phục hồi, tôn tạo, không chỉ góp phần bảo tồn các giá trị truyền thống mà còn gắn liền với việc phát triển du lịch về cội nguồn, qua đó giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử dân tộc và quảng bá hình ảnh tươi đẹp về vùng đất, con người Hạ Hòa.

Đa dạng các loại hình di sản văn hóa tại Hạ Hòa

Huyện Hạ Hòa hiện đang lưu giữ một khối tài sản văn hóa phi vật thể và vật thể vô cùng quý giá. Theo thống kê, toàn huyện có tới 68 di tích lịch sử - di sản văn hóa, trong đó có 21 di sản đã được các cấp có thẩm quyền công nhận và xếp hạng. Cụ thể, có 7 di tích lịch sử được xếp hạng cấp Quốc gia và 14 di tích văn hóa được xếp hạng cấp tỉnh. Những di sản này bao gồm các quần thể tâm linh nổi bật như Đền Mẫu Âu Cơ, Bảo vật quốc gia Tượng Mẫu Âu Cơ, Đền Chu Hưng, Đền Nghè - Đình Đông; các di tích gắn liền với lịch sử cách mạng như Chiến khu Vần - Hiền Lương, Chiến khu 10 Đại Phạm. Bên cạnh đó, các di sản văn hóa phi vật thể như Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ, Lễ hội Đền Chu Hưng cũng góp phần làm nên nét đặc trưng văn hóa của địa phương. Các danh lam, thắng cảnh tiêu biểu như Đầm Ao Châu, Đầm Vân Hội, Ao Giời - Suối Tiên tạo nên một không gian văn hóa đa dạng và hấp dẫn.

Đẩy mạnh bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với du lịch

Để bảo tồn và phát huy hiệu quả các giá trị di sản văn hóa gắn liền với phát triển du lịch, huyện Hạ Hòa đang tập trung vào nhiều giải pháp đồng bộ. Đồng chí Lê Trường Giang, Giám đốc Khu di tích lịch sử Đền Hùng, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát huy sự liên kết giữa Đền Hùng và Đền Mẫu Âu Cơ trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Đồng thời, việc kết nối, khai thác và phát triển du lịch tâm linh, hướng về cội nguồn, cùng với việc đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, sẽ góp phần phát triển du lịch bền vững, thúc đẩy kinh tế - xã hội của địa phương.

Công tác trùng tu, tôn tạo di tích được chú trọng

Công tác lập hồ sơ di tích, bảo tồn, trùng tu và tôn tạo các di sản văn hóa, đặc biệt là các di tích lịch sử, luôn được quan tâm thực hiện. Huyện đã và đang lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi các di sản đã được vinh danh như Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ, lễ hội truyền thống Đền Chu Hưng. Đặc biệt, hồ sơ khoa học trình cấp có thẩm quyền xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Mẫu Âu Cơ đang được gấp rút hoàn thiện. Nhiều di tích quan trọng như Đền Thượng, Đình Khế (xã Hương Xạ), đền Nghè - đình Đông (xã Văn Lang), đình Phú Yên (xã Bằng Giã), đình Trắng (xã Đan Thượng) đã và đang được tu bổ, tôn tạo. Bên cạnh đó, các chương trình hỗ trợ chống xuống cấp và tu bổ cấp thiết cho khoảng 10-15 di tích quốc gia và cấp tỉnh đang bị xuống cấp cũng được triển khai, dự kiến mỗi năm sẽ thực hiện cho từ 2 đến 3 di tích tùy theo tình hình thực tế.

Năm 2022, Đền Nghè - Đình Đông, một di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, đã được tu bổ hoàn chỉnh và đưa vào phục vụ nhu cầu tham quan, tín ngưỡng của nhân dân. Song song với đó, công tác tập huấn, phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật về di sản văn hóa được tăng cường thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, tuyên truyền cổ động trực quan, lưu động, cùng với các chương trình tương tác và xã hội hóa truyền thông.

Tổng quan về xã Hạ Hòa sau sáp nhập

Năm 2026, xã Hạ Hòa chính thức được thành lập trên cơ sở sáp nhập các đơn vị hành chính trước đây, bao gồm Thị trấn Hạ Hòa, Xã Minh Hạc, Xã Ấm Hạ và Xã Gia Điền. Việc điều chỉnh địa giới hành chính này tuân thủ theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, thành phố. Sau khi sáp nhập, địa bàn mới có diện tích tự nhiên rộng khoảng 41.23 km² với quy mô dân số đạt 21,779 người. Dữ liệu về dân cư và hạ tầng này mở ra tiềm năng phát triển vượt bậc, kế thừa trọn vẹn các thế mạnh kinh tế - xã hội cốt lõi của Huyện Hạ Hòa cũ.

Chính thức vận hành từ ngày 01/07/2025, bộ máy hành chính mới của UBND xã Hạ Hòa đặt trụ sở tại Đường Hàn Thuyên - Âu Cơ, xã Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ (trụ sở cũ của Huyện ủy - UBND huyện Hạ Hòa). Sự ra đời của xã Hạ Hòa không chỉ đơn thuần là thay đổi tên gọi hay bản đồ hành chính, mà mục tiêu cốt lõi là tối ưu hóa quy trình dịch vụ công, tinh giản thủ tục giấy tờ, từ đó tạo điều kiện thuận lợi và nhanh chóng nhất cho các giao dịch dân sự và giải quyết hồ sơ hành chính cho người dân. Về mặt phân cấp quản lý, xã Hạ Hòa hiện là một trong 133 xã trực thuộc, đóng góp vào tổng số 148 đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Phú Thọ. Bước chuyển mình mang tính chiến lược này hứa hẹn sẽ khai phóng mọi tiềm năng nội lực, đưa kinh tế toàn tỉnh bứt phá mạnh mẽ, định hình một đô thị văn minh và hiện đại.

Để hiểu rõ hơn về cấu trúc hành chính, mã huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ là 044. Với diện tích và dân số hiện tại, Hạ Hòa sau sáp nhập có những điều kiện thuận lợi để phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời tiếp tục gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Liên kết phát triển du lịch vùng

Việc phát triển du lịch tại Hạ Hòa không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn di tích mà còn hướng tới việc kết nối các điểm du lịch trong và ngoài tỉnh. Sự liên kết giữa các di sản văn hóa như Đền Mẫu Âu Cơ và các danh lam thắng cảnh khác sẽ tạo nên những tour tuyến hấp dẫn, thu hút du khách. Với những tiềm năng sẵn có, Hạ Hòa hoàn toàn có thể trở thành một điểm đến lý tưởng cho du lịch văn hóa và tâm linh trong tương lai.